ISO/IEC 15426: Norma dotycząca systemów weryfikacji kodów kreskowych

Czym jest norma ISO/IEC 15426?

Norma ISO/IEC 15426 określa metody badawcze oraz minimalne wymagania dotyczące dokładności systemów weryfikacji kodów kreskowych. Ponadto seria norm ta drukuje wzorce odniesienia służące do ich kalibracji.

Składa się z dwóch części:

• ISO/IEC 15426-1:2006 dotyczy systemów weryfikacji kodów kreskowych liniowych (kodów 1D).
• ISO/IEC 15426-2:2023 dotyczy systemów weryfikacji kodów dwuwymiarowych (kodów 2D, takich jak kod QR i kod Data Matrix).

Wymagania te mają na celu zapewnienie, że systemy weryfikacji wykorzystywane do oceny jakości dostarczają wiarygodnych, powtarzalnych i porównywalnych wyników.

Jaka jest różnica między normami ISO/IEC 15426-1 a ISO/IEC 15426-2?

Główna różnica polega na rodzaju kodów, dla których przeprowadzana jest inspekcja za pomocą urządzeń weryfikujących.

• ISO/IEC 15426-1 dla kodów kreskowych liniowych

Norma ISO/IEC 15426-1 określa metody testowania oraz minimalne wymagania dotyczące dokładności weryfikatorów kodów kreskowych liniowych. Systemy weryfikacji stosują przy tym metodologię oceny jakości kodów kreskowych liniowych zgodnie z normą ISO/IEC 15416.

W zależności od zastosowania obejmują one na przykład kody liniowe, takie jak Code 128, GS1-128, EAN/UPC lub Code 39.

• ISO/IEC 15426-2 dla kodów 2D

Norma ISO/IEC 15426-2 określa odpowiednie wymagania dotyczące weryfikatorów kodów kreskowych wielorzędowych i dwuwymiarowych kodów macierzowych. W tym przypadku stosowana jest w szczególności metodologia oceny jakości zgodna z normą ISO/IEC 15415.

Do istotnych symbologii 2D należą na przykład kod Data Matrix i kod QR.

ISO/IEC 15426, ISO/IEC 15415 i ISO/IEC 15416 – na czym polega różnica?

Normy te są ze sobą ściśle powiązane, ale pełnią różne funkcje.

Mówiąc prościej: normy ISO/IEC 15415 i ISO/IEC 15416 opisują metody oceny jakości kodów. Norma ISO/IEC 15426 określa wymagania dotyczące systemów weryfikacji, które stosują te metody oceny.

To rozróżnienie ma kluczowe znaczenie dla przeprowadzenia kontroli kodów kreskowych zgodnej z normami. Kod można rzetelnie ocenić tylko wtedy, gdy zastosowany system weryfikacji zapewnia wymaganą dokładność i porównywalność wyników.

Dlaczego norma ISO/IEC 15426 jest ważna dla systemów weryfikacji kodów kreskowych?

Weryfikacja kodów kreskowych służy obiektywnej ocenie jakości kodów wydrukowanych lub naniesionych bezpośrednio. Samo pomyślne odczytanie kodu nie jest w tym przypadku wystarczające.

Skaner zasadniczo odpowiada na pytanie, czy kod można odczytać i zdekodować w danych warunkach. Natomiast odpowiedni system weryfikacji ocenia zdefiniowane parametry jakościowe w oparciu o znormalizowane procedury.

Aby wyniki z różnych pomiarów można było sensownie porównać ze sobą, również stosowane systemy weryfikacji musieć spełniać określone wymagania.

Zgodność weryfikatora z normą ISO/IEC 15426 przyczynia się do tego, że oceny jakości mogą być przeprowadzane w sposób spójny, powtarzalny i porównywalny. Dzięki temu możliwe jest wczesne wykrywanie odchyleń jakościowych oraz ograniczenie błędów skanowania lub odczytu.

Ma to szczególne znaczenie tam, gdzie jakość kodów kreskowych i kodów 2D stanowi element zapewnienia jakości, kontroli procesów lub wymagań klientów i branży – na przykład w handlu detalicznym, służbie zdrowia i logistyce. Weryfikacja zgodna z normą pomaga przedsiębiorstwom w niezawodnym przestrzeganiu obowiązujących w tych sektorach wymagań dotyczących jakości i oznakowania.

Jakie wymagania norma ISO/IEC 15426 stawia systemom weryfikacji?

Norma ISO/IEC 15426 określa metody testowania oraz minimalne wymagania dotyczące dokładności weryfikatorów. Obejmuje to również wzorce odniesienia służące do weryfikacji lub kalibracji systemów weryfikacji.

Aby ocena jakości była zgodna z normą, odpowiednie warunki pomiarowe musieć być kontrolowane i powtarzalne. W zależności od kodu, zastosowania i podstawowej normy jakości istotne są na przykład oświetlenie, geometria pomiaru, przysłona pomiarowa lub apertura oraz kalibracja.

• Oświetlenie i geometria pomiaru: Warunki pomiaru optycznego musieć być zgodne z odpowiednią normą jakości i zadaniem pomiarowym, a także musieć być zdefiniowane i powtarzalne. Urządzenia wykorzystują w tym celu równomierne źródło światła, zazwyczaj czerwoną diodę LED o długości fali 660 nm, aby uniknąć odbić i cieni. Oświetlenie i geometria pomiaru wpływają na uzyskane parametry odbicia i jakości, a tym samym na rzetelną ocenę jakości kodu.
• Kąt oświetlenia: Światło musieć padać na kod kreskowy pod kątem 45°, aby symulować rzeczywiste warunki skanowania.
• Apertura pomiarowa: Apertura stosowana do oceny jest dobierana zgodnie z wymaganiami obowiązującej normy jakości oraz konkretnego zadania kontrolnego. W tym celu apertura optyczna jest dostosowywana do wymiaru X kodu kreskowego, aby precyzyjnie zarejestrować struktury kresek, przerw i krawędzi oraz niezawodnie ocenić jakość kodu.
• Kalibracja: Zdolność pomiarową weryfikatora weryfikuje się za pomocą certyfikowanych kart kontrolnych (kart kalibracyjnych) lub zdefiniowanych wzorców odniesienia, które są powiązane z krajowymi wzorcami. Dzięki temu wyniki pomiarów systemu weryfikacji można porównać ze znanymi wartościami odniesienia i zapewnić wiarygodne, powtarzalne oceny jakości.

Konkretne warunki pomiarowe zależą od danej normy, symbologii i zadania kontrolnego.

Regularna kalibracja przy użyciu przeznaczonych do tego celu wzorców odniesienia przyczynia się do kontroli zdolności pomiarowej systemu weryfikacji i zapewnienia powtarzalnych wyników.

Co oznacza norma ISO/IEC 15426 w praktyce?

W zastosowaniach przemysłowych trudne do odczytania kody kreskowe i kody 2D mogą mieć poważne konsekwencje. Kody, które są trudne do odczytania lub które są odczytywane w sposób niewiarygodny, mogą na przykład zakłócać procesy w produkcji, logistyce i handlu.

Weryfikacja umożliwia obiektywną ocenę jakości kodu już w momencie, gdy można na nią wpłynąć – na przykład podczas lub po procesie drukowania lub znakowania.

System weryfikacji zgodny z normą pomaga przedsiębiorstwom

• ocenę jakości kodu na podstawie zdefiniowanych kryteriów oraz
• wcześnie wykrywać wahania jakości,
• dokumentować wyniki pomiarów w sposób powtarzalny,
• monitorować procesy produkcyjne i znakowania oraz
• spełniać wymagania klientów i branż w sposób przejrzysty.

W ten sposób weryfikacja kodów kreskowych wykracza poza zwykłą kontrolę czytelności: zapewnia obiektywną ocenę jakości w oparciu o zdefiniowane procedury pomiarowe.

Która norma ISO ma zastosowanie do danego kodu kreskowego lub kodu 2D?

To, która norma ma znaczenie przy kontroli jakości, zależy między innymi od zastosowanej symbolii i zadania kontrolnego.

• Kody kreskowe liniowe:
  Kluczowe znaczenie dla oceny jakości kodów kreskowych liniowych ma norma ISO/IEC 15416. Wymagania dotyczące odpowiednich weryfikatorów drukowano w normie ISO/IEC 15426-1.
• Kody 2D:
  Kluczowe znaczenie dla oceny jakości kodów 2D ma norma ISO/IEC 15415. Wymagania dotyczące odpowiednich weryfikatorów drukowano w normie ISO/IEC 15426-2.

Ponadto, w zależności od zastosowania, metody znakowania, branży i symbologii, istotne mogą być również inne normy i specyfikacje.